Jak rozpoznać osę?
Osa pospolita (Vespula Vulgaris) to powszechnie występujący owad należący do rodziny osowatych. Można go spotkać na terenie całego kraju, często blisko domów i skupisk ludzi. Ze względu na swoje czarno-żółte ubarwienie łatwo ją rozpoznać. Odwłok osy zakończony jest żądłem, którym owad może zaatakować wielokrotnie.
Cykl życiowy osy
Pojedyncze osobniki zaczynają pojawiać się wiosną, zazwyczaj w ciepłe, kwietniowe dni. Są to wybudzone ze snu zapłodnione królowe, które poszukują bezpiecznego miejsca na założenie gniazda. Zazwyczaj zakładają je w miejscach zacisznych, zakamarkach czy dziuplach. Królowa zaczyna tworzyć komórki gniazda i składać w nich jaja, z których wykluwają się larwy. Te z kolei następnie przeobrażają się w niepłodne robotnice. To one przejmują od królowej obowiązek budowy gniazda i karmienia larw. Królowa zajmuje się jedynie składaniem jaj. Końcem lata z jak wykluwają się płodne samice i samce. Tylko zapłodnione samice przeżyją zimę i wiosną zaczną tworzenie nowej kolonii.
Czym żywią się osy?
W zależności od tego na jakim etapie rozwoju się znajdują osy mogą być drapieżne bądź wszystkożerne. Larwy potrzebują białka do rozwoju. Robotnice odpowiedzialne za ich karmienie polują na mszyce, gąsienice, muchy, komary czy inne drobne owady . Nie pogardzą również mięsem czy padliną. Dorosłe osy poszukują źródła cukru, aby mieć energię do działania, dlatego często spotkamy je w sadach na opadniętych owocach. Słodki zapach jedzenia i napojów przyciąga osy w pobliże ludzkich siedlisk. Często można je spotkać przy kompostownikach, niezabezpieczonych śmietnikach. Są również irytującymi gośćmi na wszelkiego rodzaju festynach, piknikach czy grillach.
Niebezpieczne użądlenie
Użądlenie osy jest bardzo nieprzyjemne i bolesne. W miejscu użądlenia pojawia się bolący obrzęk i zaczerwienienie. Jeśli nie jesteśmy uczuleni na jad os, wystarczy miejsce użądlenia przemyć, zdezynfekować i zastosować środki po ukąszeniu owadów. Nie należy rozdrapywać tego miejsca w poszukiwaniu żądła, ponieważ osy mogą go używać wielokrotnie i nie zostawiają żądła w ciele ofiary. Jeśli natomiast jesteśmy uczuleni, warto po spotkaniu z osą udać się do lekarza lub nawet wezwać ratowników medycznych, ponieważ u poszkodowanego może wystąpić, bardzo niebezpieczny, wstrząs anafilaktyczny.
Jak chronić dom i otoczenie przed osami
Już wczesną wiosną możemy zacząć działania mające na celu zabezpieczenie domu i jego najbliższego otoczenia przed osami. Aby osy nie wpadały do wnętrza, dobrze jest zamontować w oknach moskitiery, a w drzwiach balkonowych zasłonę magnetyczną. Dzięki temu w domu będziemy bezpieczni. Na tarasach i balkonach można zasadzić rośliny wydzielające intensywny zapach, np. mięta, lawenda, bazylia. Olejki eteryczne uwalniane przez te rośliny odstraszają osy. Skuteczne w odstraszaniu os są również spirale na komary czy świeczki o zapachu citronelli. Ważne jest również to, aby nie pozostawiać na zewnątrz owoców, ciast i słodkich napojów. Warto również zabezpieczać śmietniki i kompostowniki, które zwabiają osy.
Jeśli osy uprzykrzają nam każdą chwilę na świeżym powietrzu, dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie pułapki na osy. Jest ona skonstruowana w taki sposób, że owad, który się do niej dostanie nie ma możliwości z niej się wydostać. Do pojemnika pułapki dobrze jest wlać słodki płyn, który będzie wabikiem dla os. Jeśli nasze działania nie przynoszą skutku, a osy nadal latają, warto wyruszyć na poszukiwania gniazda. Być może znajdziemy je gdzieś w pobliżu.
Likwidacja gniazda os
Osy budują swoje gniazda w miejscach zacisznych, dziuplach drzew, na strychach czy poddaszach. Są one zazwyczaj owalne, w szarym kolorze. Składają się z wielu pojedynczych komórek połączonych ze sobą. Zbudowane są z papieru, który osy same wytwarzają z przeżutego drewna i śliny. Mogą również zakładać gniazda pod ziemią, w opuszczonych norach gryzoni czy w korzeniach roślin. Jeśli nie wchodzimy osom w drogę, nie są agresywne. Niepokojone bronią swojego gniazda i mogą stać się bojowo nastawione. Jeśli chcemy się ich pozbyć, musimy usunąć całe gniazdo. Jeśli jest ono w takim miejscu, że mamy pewność, że sobie poradzimy, możemy przystąpić do działania. Jeśli gniazdo jest bardzo duże, wysoko lub w trudno dostępnym miejscu lepiej wezwać wyspecjalizowaną firmę, która pomoże nam pozbyć się niechcianych lokatorów.
Jeśli samodzielnie będziemy usuwać gniazdo, musimy się do tego odpowiednio przygotować. Ważny jest odpowiedni strój – należy założyć odzież ochronną, rękawice i zabezpieczyć twarz, np. siatką pszczelarską. Kolejny krok, to odpowiedni preparat. Najlepiej zaopatrzyć się w specjalny środek do zwalczania os i szerszeni w pojemniku pod ciśnieniem, np. Miotacz Hunter. Działa on niemal natychmiastowo i można go stosować z bezpiecznej odległości. Do usuwania gniazda os najlepiej przystąpić wieczorem, kiedy owady są mniej agresywne i większość jest już w gnieździe. Spryskane gniazdo zostawiamy na 24 godziny i dopiero po tym czasie możemy je zabrać i wyrzucić.
Czy trzeba się bać os?
Osy w przyrodzie pełnią ważną rolę. Zapylają rośliny, pomagają zwalczać szkodniki roślin. Żywią się padliną, prze co oczyszczają teren. Jeśli nie wykonujemy gwałtownych ruchów i nie będziemy ich niepokoić nie powinny być agresywne.
Fot: Planta, Free-pick, I-stock
